Pendik Çilingir

AÇIK
4.9 / 5

Erdal Kızıldaş
20 Yapılan İş
0 216 606 34 83

Ümraniye Çilingir

AÇIK
4.8 / 5

Semih Güven
50 Yapılan İş
0 216 606 30 81

Silivri Çilingir

AÇIK
4.9 / 5

7/24 Çilingir ve Anahtarcılar

Ali Rıza Sümer
4 Yapılan İş
0 212 909 54 87

Küçükçekmece Çilingir

AÇIK
4.8 / 5

Hüseyin Polat
29 Yapılan İş
0 212 909 15 84

Güngören Çilingir

AÇIK
4.7 / 5

n

Halil Sözkesen
26 Yapılan İş
0 212 909 24 89

Eyüp Sultan Çilingir

AÇIK
4.7 / 5

Emre Yiğit
13 Yapılan İş
0 212 909 94 89

Esenyurt Çilingir

AÇIK
5.0 / 5

Bahadır Doğancı
57 Yapılan İş
0 212 909 56 07

Çekmeköy - Şile Çilingir

AÇIK
4.8 / 5

İbrahim Gökmen
29 Yapılan İş
0 216 606 47 85

Büyükçekmece Çilingir

AÇIK
4.8 / 5

Mutlu Mert Manav
9 Yapılan İş
0 212 909 53 12

Şişli Çilingir

AÇIK
4.9 / 5

Ali İşbilir
22 Yapılan İş
0 212 909 95 24

Kağıthane Çilingir

AÇIK
4.7 / 5

İsmail Yelis
25 Yapılan İş
0 212 909 59 23

Ataşehir Çilingir

AÇIK
4.8 / 5

Bahri Sırlı
27 Yapılan İş
0 212 909 92 83

Sarıyer Çilingir

AÇIK
5.0 / 5

Hasan Çal
13 Yapılan İş
0 212 909 92 16

Avcılar Çilingir

AÇIK
4.7 / 5

Murat Sönmez
17 Yapılan İş
0 212 909 23 72

Bağcılar Çilingir

AÇIK
4.5 / 5

Turan Şen
37 Yapılan İş
0 212 909 94 56

Arnavutköy Çilingir

AÇIK
4.7 / 5

Sinan Yılmaz
34 Yapılan İş
0 212 909 56 74

Beylikdüzü Çilingir

AÇIK
4.8 / 5

Ömer Altuncu
16 Yapılan İş
0 212 909 94 13

Sultangazi Çilingir

AÇIK
4.7 / 5

Abdullah Yılmaz
22 Yapılan İş
0 212 909 98 15

Kartal - Sultanbeyli Çilingir

AÇIK
4.6 / 5

Murat Bülbül
22 Yapılan İş
0 216 606 37 86

Başakşehir Çilingir

AÇIK
4.8 / 5

Muhammet Ali Yılmaz
23 Yapılan İş
0 212 909 56 91

Üsküdar Çilingir

AÇIK
4.6 / 5

Burak Küreli
19 Yapılan İş
0 216 606 18 63

Beşiktaş Çilingir

AÇIK
4.5 / 5

Bülent Yıldız
18 Yapılan İş
0 212 909 59 45

Bayrampaşa Çilingir

AÇIK
4.6 / 5

Bülent Şanlı
21 Yapılan İş
0 212 909 08 51

Esenler Çilingir

AÇIK
4.5 / 5

Mesut Yılmaz
39 Yapılan İş
0 212 909 57 65

Maltepe Çilingir

AÇIK
4.6 / 5

Mustafa Çiftçi
12 Yapılan İş
0 216 606 27 39

Fatih Çilingir

AÇIK
4.7 / 5

Kerem Taştan
41 Yapılan İş
0 212 909 53 18

Beyoğlu Çilingir

AÇIK
5.0 / 5

Cengiz Bostancı
8 Yapılan İş
0 212 909 38 97

Zeytinburnu Çilingir

AÇIK
4.8 / 5

Kadir Baş
40 Yapılan İş
0 212 909 57 35

Bakırköy Çilingir

AÇIK
4.6 / 5

Cemal Altındağ
17 Yapılan İş
0 212 909 95 71

Gaziosmanpaşa Çilingir

AÇIK
4.7 / 5

Hüseyin Aydemir
27 Yapılan İş
0 212 909 53 02

Beykoz Çilingir

AÇIK
4.7 / 5

Hakkı Elmacı
30 Yapılan İş
0 216 606 27 85

Kadıköy Çilingir

AÇIK
4.7 / 5

Ertan Ügüt
34 Yapılan İş
0 216 606 18 97

Bahçelievler Çilingir

AÇIK
4.9 / 5

Necati İşbilir
18 Yapılan İş
0 212 909 59 48

İstanbul Anahtarcı

İstanbul En İyi 10 Anahtarcı – Teklif Al veya Hemen Ara!
İstanbul En İyi 10 Anahtarcı – Teklif Al veya Hemen Ara! HemenGeliriz.com ile Güvenli Hizmet, Hızlı Servis, Profesyonel Firmalar. Hemen Ara, Teklif Al veya Karşılaştır, Zaman Kazan.

lİstanbul anahtarcı; araba, kasa, çelik kapı, tahta kapı, bahçe kapısı, panjur kapı gibi her tür anahtarın kullanıldığı yerlerin anahtarlarını yapan kişidir. Anahtarcılar, her türlü anahtar ihtiyacınızda sizlerin yardımına koşarlar. Hemen Geliriz ile çalışan İstanbul Anahtarcı size en hızlı hizmeti vermek için çalışmaktalardır. 

Anahtarcı olarak aktif kişiler anahtarlarınızdaki bozulmaları ve yıpranmaları giderebilirler. Kırılan anahtarlarınızın bakımını yapabilirler. Anahtarcılar günlük sizlere yedek anahtar oluşturarak, kırılmalara ve yıpranmalara karşı acil durumlarda kullanmanızı kolaylaştırırlar. Araba, ev, bahçe, depolama anahtarları çok çeşitli olabilmektedir. Bu farklı anahtarlar her ustanın yapabileceği bir eylem değildir. İşinde en iyisini yapmaya işleyen ustalar Hemen Geliriz ile çalışmaktalar ve sizlere en iyi hizmeti vermek için çabalamaktalardır. 

 

7/24 En Yakın Açık Anahtarcı

Anahtarlarınızın ne süre kaybolacağı veya ne zaman kırılacağını bilemezsiniz. oto veya ev anahtarlarınızı evin içinde veya taşıtın içinde unutmuş olabilirsiniz. Böyle durumlarda yapabileceğiniz tek şey 7/24 faal bir Anahtarcı çağırmaktır. Anahtarcılar genellikle haftanın yedi günü yirmi dört saat çalışmaktalardır. Bunun sebebi ise sizlerin mağdur olmamasıdır. Kaybettiğiniz anahtarlarınız nedeniyle aracınıza veya evlerinize giremeyebilirsiniz. Geç saatlerde ev haricinde kalmak oldukça can sıkıcı bir durum olduğu için en çabuk biçimde kapınıza kadar gelerek sizlere kapı açacak kişiler Hemen Geliriz’de bulunmaktadır. Bu kişiler 7 gün 24 saat anahtar yedekleme tekniği de yapmaktadırlar. Acil durumlarda İstanbul anahtarcı ile irtibata geçerek anahtarlarınızın yedeklerini arzuladığınız saatlerde yaptırabilirsiniz. 

Acil durumlarda ulaşmak arzuladığınız anahtarcılara Hemen Geliriz üzerinden ulaşabilirsiniz. Ulaştığınız anahtarcılardan önden fiyat bilgisi alarak, işlemleriniz ilişkin konuşma sağlayabilirsiniz. Size en yakında mevcut anahtarcılara ulaşmak artık yoğun kolay .

 

İstanbul Anahtar Yedekleme


Anahtarlar seçenek sık kaybolabilen malzemelerdir. Anahtarları çoğunlukla gittiğimiz mekanlarda, piknik alanlarında veya deniz kenarında bir yerde kaybedebiliriz. Evden aniden çıktığımız anlarda, ev anahtarını içeride bırakmamız da başka bir unutkanlıktır. Böyle durumlarda hiç panik yapmamanız için önceden çıkarttığınız nüsha anahtarlarınızı gidip alabilirsiniz. 

Yedek anahtarlarınızı çıkarma yöntemini anahtarcıda yaptırdıktan sonra bu kopya anahtarları güvendiğiniz birine vererek sizin için saklamasını isteyebilirsiniz. Bu nüsha anahtarlar sayesinde anahtarınızı unuttuğunuz anlarda güvenerek verdiğiniz kişilerden kopya anahtarlarınızı temin ederek evinize girebilir veya arabanıza binebilirsiniz. 

Anahtar yedekleme işi bir İstanbul Anahtarcı için çok kolaydır. Anahtarcılar bu eylem için üretilmiş aletler ile anahtar yedekleyebilmektedirler. Öze cihazlar sayesinde elinizde mevcut anahtar kırık olsa dahi onun aynısından bir tane daha yapmak mümkündür. Bu şahsi makineler ile birlikte anahtarcılar hızlı bir biçimde anahtar yedekleyebilmektedir. Yedeklenen anahtarları arzuladığınız yerde bırakarak kendinizi garantiye alabilirsiniz. çok orantısız anahtar unutuyorum diyorsanız yedek anahtar oluşturmak tam size göre. 

Anahtarlar, özel bir makine ile çoğaltma işi yapılarak yedeklenmektedir. Bu makinenin özelliği ise koyduğunuz anahtarın şeklini alarak ham olan anahtar metalinin üzerinde aynı çizgileri bırakabilmesidir. çoğaltma işleminin çok düzgün çalışması gerekmektedir. Eğer bu makinelerde bir hata meydana gelirse bu hatalardan geri dönüş olmaz ve ham olarak konulan anahtara yanlış şekiller basıldığı için anahtar çalışmaz.

 

Acil Anahtarcı

Anahtar kaybetme gibi durumlarda acil Kilit Ustası ararız. Size en yakın en güvenilir anahtarcıyı bulmak için Hemen Geliriz adresinden görev alabilirsiniz. Anahtarcılar sıklıkla size her an görev verebilmek için haftanın yedi günü yirmi dört saat servis vermektedirler. Anahtarcıya ne zaman ihtiyacınız olursa Hemen Geliriz üzerinden arzuladığınız anahtarcıya ulaşarak, kapılarınızı açtırabilirsiniz.

Anahtarcının vermiş olduğu hizmetlerden bazıları şu şekildedir;

Çelik kapı açma 

Tahta kapı açma

otomobil kapısı açma

Çelik kasa kapısı açma

Anahtar yedeği çıkarma

Kırık anahtar tamiri

Anahtar tamiri

Anahtarcılar bu ve bunun gibi çokça hizmeti sizler için sunmaktadırlar. Sundukları hizmet karşılığında sizlerin mağdur olmamanızı sağlamaktadırlar. Anahtar önemli eşyalarımızın saklandığı kasaların da anahtarı olabilir. Bu anahtarın kırılması kaybolması anında panik olabiliriz. lakin Anahtarcı bu yöntemi de çok kolay bir biçimde halledecektir. Çelik kasa açma işlemi için yoğun basit bir biçimde Anahtar Ustası çağırabilir ve işleminizi hallettirebilirsiniz. 

Anahtarcılar sizlere ehil bir grup hizmeti sunabilirler. Anahtarcılarda bulunan çalışanlar uzman bir ekip oluşturarak, sizin işlerinizin daha çabuk olmasını sağlamaktadırlar. İşlerinizin çabuk ve güvenilir bir biçimde hallolmasını istiyorsanız, Hemen Geliriz üzerinden bir İstanbul Anahtarcı hizmeti alabilirsiniz. 

 

İstanbul 20 zamanda Kapınızda Anahtarcı

Birçok işletmenin kendi iddiası bulunmaktadır. Bazı firmalar sizlere 20 sürede yanınıza ulaşarak görev verme garantisi sunmaktadır. Bu çeşit firmalar gerçekten uzman ekiplerle çalışarak hızlı ve güvenli servis sunmak için çalışmaktadırlar. seri ve emniyetli bir Çilingir hizmeti almak istiyorsanız Hemen Geliriz Ana Sayfası üzerinden yapacağınız çağrı sonucu listelenecek ustalara ulaşabilirsiniz. 

Uzman ekipler ile çalışan bu işletmeler sizlere en süratli hizmeti nasıl verebilecekleri ilişkin genellikle olarak değişim yapmaktadırlar. Sizler ev kapılarınızda, dükkan kapılarınızda veya araba başında uzun süreler beklemeyin diye bu profesyonel ekipler hızlıca yanlarınıza gelerek sizlere Kilit Ustası hizmeti verebilmektedirler. 

 

Anahtarcı Fiyatları

Anahtarcının eve gelip kapı açması ile anahtar yedekleme fiyatları farklıdır. şirket ne kadar aynı olsa da anahtar yedekleme fiyatı ne kadar uygunsa eve gelerek görev verme fiyatı ona göre daha pahalıdır. Bu durum her firma iiçin yenilik göstermektedir. Firmalarda sunulan hizmetlerin hepsinin değişik bir fiyatlandırması bulunmaktadır. Bu hizmetlerden bir tanesini alabilmek için öncelikle Hemen Geliriz Sitesi’nde aramalara başlamanız gerekmektedir. Bu aramalar sonucunda size en yakın ve en ucuz hizmeti verecek olan İstanbul anahtarcıyı seçerek görev almaya başlayabilirsiniz. 

Anahtar çoğaltma işi çok zahmetsiz ve basit olduğu için fiyatları da bir o kadar düşüktür. Anahtarcılar size bu hizmeti sunduklarında yoğun düşük fiyatlar isteyeceklerdir. Anahtarcılar evlerinize veya arabalarınızın yanına gelerek size görev sunduklarında fiyatlandırmalar değişmektedir. Değişen bu fiyatlarda sizler pazarlık edebilir ve anahtarcıdan indirim isteyebilirsiniz. 

Piyasada bulunan anahtarcılardan daha ucuz ve daha güvenilir Çilingir bulabilmek için Hemen Geliriz adresini ziyaret edebilirsiniz. En ucuz ve güvenli hizmeti almak sizlerin hakkı olduğu için Hemen Geliriz’den yapacağınız aramalarda ustalara görev hakkın ve fiyat ilişkin sorularak sorarak, hizmeti almadan önce bilgi sahibi olabilirsiniz. Bu sayede alacağınız hizmeti ve ödeyeceğiniz tutarı bilerek ustaları çağırırsınız. İçiniz çok konforlu bir biçimde bildiğiniz bilgilerle kolaylıkla servis alabilirsiniz. Bu servisler neticesi alınacak bedeli de bildiğiniz için sürprizler ile karşılaşmazsınız. Fiyatların sizi yanıltmaması için önceden bilgi almak için İstanbul anahtarcıya Hemen Geliriz üzerinden ulaşın ve fiyat bilgisini öğrenin. 

İstanbul Hakkında

İstanbul (Türkçe telaffuz: ) Türkiye'de yer alan şehir ve ülkenin 81 ilinden biri. Ülkenin en kalabalık, ekonomik, tarihi ve sosyo-kültürel açıdan önde gelen şehridir. Şehir, iktisadi büyüklük açısından dünyada 34., nüfus açısından belediye sınırları göz önüne alınarak yapılan sıralamaya göre Avrupa'da birinci, dünyada ise altıncı sırada yer almaktadır.

İstanbul Türkiye'nin kuzeybatısında, Marmara kıyısı ve Boğaziçi boyunca, Haliç'i de çevreleyecek şekilde kurulmuştur. İstanbul kıtalararası bir şehir olup, Avrupa'daki bölümüne Avrupa Yakası veya Rumeli Yakası, Asya'daki bölümüne ise Anadolu Yakası veya Asya Yakası denir. Tarihte ilk olarak üç tarafı Marmara Denizi, Boğaziçi ve Haliç'in sardığı bir yarımada üzerinde kurulan İstanbul'un batıdaki sınırını İstanbul Surları oluşturmaktaydı. Gelişme ve büyüme sürecinde surların her seferinde daha batıya ilerletilerek inşa edilmesiyle 4 defa genişletilen şehrin 39 ilçesi vardır. Sınırları içerisinde ise büyükşehir belediyesi ile birlikte toplam 40 belediye bulunmaktadır.

Dünyanın en eski şehirlerinden biri olan İstanbul, 330-395 yılları arasında Roma İmparatorluğu, 395-1204 yılları arasında Bizans İmparatorluğu, 1204-1261 yılları arasında Latin İmparatorluğu,1261-1453 yılları arasında tekrar Bizans İmparatorluğu ve son olarak 1453-1922 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu'na başkentlik yaptı. Ayrıca İstanbul, Hilâfetin Osmanlı İmparatorluğu'na geçtiği 1517'den kaldırıldığı 1924'e kadar İslam dünyasının da merkezi oldu.

Son yıllarda birbiri ardına ortaya çıkartılan arkeolojik bulgularla insanlık tarihine ilişkin önemli bilgiler elde edilmiştir. Yarımburgaz Mağarası'ndan çıkarılan taş aletlerle, ilkel insan izlerinin 400.000 yıl öncesine dayandığı ortaya çıkmıştır. Anadolu Yakası'nda yürütülen kazı çalışmaları ve bunlara bağlı araştırmalar, şehirde tarım ve hayvancılığa dayalı ilk yerleşik insan topluluğunun MÖ 5500'lere tarihlenen Fikirtepe Kültürü olduğunu göstermiştir. Bu arkeolojik bulgular yalnızca İstanbul'un değil, tüm Marmara Bölgesi'nin en eski insan izleridir. İstanbul sınırları içinde kent bazında ilk yerleşimler ise Anadolu Yakası'nda Kalkedon; Avrupa Yakası'nda Byzantion'dur. Cumhuriyet dönemi öncesinde egemenliği altında olduğu devletlere yüzlerce yıl başkentlik yapan İstanbul, 13 Ekim 1923 tarihinde başkentin Ankara'ya taşınmasıyla bu özelliğini yitirmiş; ancak ülkenin ticaret, sanayi, ulaşım, turizm, eğitim, kültür ve sanat merkezi olma özelliğini sürdürmüştür.

Karadeniz ile Marmara Denizi'ni bağlayan ve Asya ile Avrupa'yı ayıran İstanbul Boğazı'na ev sahipliği yapması nedeniyle, İstanbul'un jeopolitik önemi oldukça yüksektir. Bugün tamamına yakını doldurulmuş olan ya da kaybolan doğal limanları vardır. Bu özellikleri yüzünden bölge toprakları üzerinde uzun süreli egemenlik anlaşmazlıkları ve savaşlar yaşanmıştır. Başlıca akarsular Riva, Kâğıthane ve Alibey dereleridir. İl toprakları az engebelidir ve en yüksek noktası Kartal ilçesindeki Aydos Tepesi'dir. İldeki başlıca doğal göller Büyükçekmece, Küçükçekmece ve Durusu gölleridir. İl ve yakın çevresinde, Karadeniz ile Akdeniz makro iklimleri arasında geçiş özellikleri görülür. Hava sıcaklıkları ve yağış ortalamaları düzensiz; bitki örtüsü dengesizdir.

İçindekiler

  1. Etimoloji
  2. Bizantion
  3. Augusta Antonina
  4. Nova Roma
  5. Konstantinopolis
  6. Kostantiniyye
  7. İslambol
  8. stanbul
  9. Tarihçe
  10. Genel tarih
  11. Tarih öncesi çağlar
  12. Bizantion dönemi
  13. Bizans İmparatorluğu dönemi
  14. Osmanlı İmparatorluğu dönemi
  15. Cumhuriyet dönemi
  16. Coğrafya
  17. Yer şekilleri
  18. Bitki örtüsü
  19. Sismoloji
  20. İklim
  21. Çevre
  22. Bitey
  23. Direy
  24. Su kaynakları
  25. Nüfus yapısı
  26. Tarihsel nüfus
  27. Güncel Nüfus Değerleri (TÜİK 4 Şubat 2020 verileri)
  28. Din
  29. Müslümanlar
  30. Hristiyanlar
  31. Yahudiler
  32. Ekonomi
  33. Ticaret ve sanayi
  34. Tarım ve hayvancılık
  35. Ormancılık ve madencilik
  36. Turizm
  37. Önemli mekânlar
  38. İstanbul Surları
  39. Dolmabahçe Sarayı
  40. Haliç
  41. Beylerbeyi Sarayı
  42. Topkapı Sarayı
  43. Yıldız Sarayı
  44. Çırağan Sarayı
  45. Galata Kulesi
  46. Taksim Meydanı
  47. Sultanahmet Meydanı
  48. Beyazıt Meydanı
  49. Bakırköy Özgürlük Meydanı
  50. Gülhane Parkı
  51. 6Kültür ve modern yaşam
  52. Sanat
  53. Bizans İmparatorluğu dönemi
  54. Osmanlı İmparatorluğu dönemi
  55. Sahne ve güzel sanatlar
  56. Rekreasyon
  57. Alışveriş
  58. Restoranlar
  59. Gece hayatı
  60. Spor
  61. Yönetim
  62. Merkezi Yönetim
  63. Yerel yönetim
  64. Şehir yapısı
  65. Eğitim
  66. Medya
  67. Altyapı
  68. Sağlık
  69. Ulaşım
  70. Kent dışı ulaşım
  71. Kent içi ulaşım
  72. Metro
  73. Kardeş şehirler
  74. Kaynakça
  75. Dış bağlantılar
  •  

Etimoloji

İstanbul'a çağlar boyunca değişik adlar verilmiştir. Bu kent adları, kent tarihinin farklı dönemleriyle ilişkilidir. Bu adlar tarihsel sırayla, Byzantion, Augusta Antonina, Nova Roma, Konstantinopolis, Kostantiniyye, İslambol ve İstanbul'dur. Bunun dışında tarihte Moğollar Çakduryan, Polonlar Kanatorya, Çekler Aylana, Macarlar Vizenduvar olarak adlandırmışlardır.

Tarih boyunca İstanbul kentine verilen onlarca ad içinde, Türkler tarafından yaygın biçimde benimseneni ve günümüzde kullanılanı İstanbul'dur. Bu adın "eis tin polin" (Modern Yunanca: εις την πόλιν) tamlamasından geldiği sanılmaktadır. Bu tamlama, o dönem Yunancasında "şehirde", "şehrin içinde", "şehiriçi" gibi anlamlara gelmekteydi. Ayrıca halk dilinde "n" ünsüzüne bitişen "p" sesi "b" sesine dönüşüyordu. Bu bağlamda İstanbul adının kökeni pek çok kaynakta bu tamlamayla ilişkilendirilmektedir. MS 2. yüzyıldan kalma Ermeni kaynaklarında da Istanbol ya da Istınbol biçiminde anılan şehir adının, Türkçeye bu şekilde giriş yapmış olması olasıdır. Halûk Tarcan araştırması ise İstanbul adının kökeninin Yunanca ya da Ermenice değil Türkçe olduğunu ve "astan bolıq"tan geldiğini göstermektedir. As, Ön-Türkçede "uzay", "Tanrı beldesi" gibi anlamlara gelmekteydi. As kökünden As/qan (Tanrı beldesinde asılı) doğup zamanla Astan olmuş ve Hitit diline İstan olarak geçmiştir. "Bolıq" ise kent demektir ve bu kelimenin günümüzde Bolu, Gelibolu, Hayrabolu, İnebolu, Niğbolu, Safranbolu ve Tirebolu gibi yaşayan örnekleri vardır. Bu iki kelime, "Astan-bolıq" bize "cennetvarî kent" anlamını vermektedir. Osmanlı döneminde şehir merkezi için kullanılan adlar çeşitlilik gösterse de vilayet çapında adlandırma hemen hemen sabit kalmıştır. İstanbul kentine ev sahipliği yapan üst idari birimin, şehirle aynı adı taşıması Osmanlı İmparatorluğu döneminden kalma bir uygulamadır. Roma egemenliği altındayken şehrin topraklarının bulunduğu eyalet ise Avrupa Yakasında Trakya (Latince: Tracia, Modern Yunanca: Θράκη); Anadolu Yakası'nda Bitinya (Latince: Bithynia, Modern Yunanca: Βιθυνία) eyaletiydi.

Bizantion

Plinius'un aktarımına göre şehri bilinen en eski adı Ligos (Grekçe: Λύγκος) olmakla birlikte bu konuda detaylı bilgi yoktur. Sonraları şehir Bizantion (Yunanca: Βυζάντιον) adını almıştır. MÖ 667'de Antik Yunanistan'daki Megara şehir devletinden gelen Dor asıllı Yunan yerleşimciler bugünkü İstanbul üzerinde bir koloni kurdu ve yeni koloniye kralları Byzas veya Byzantas’ın (Yunanca: Βύζας veya Βύζαντας) şerefine Byzantion adını verdiler.

Byzantium, orijinal adı Byzantion olan antik kentin adının 1. yüzyılda, kenti Romalılar ele geçirince, onlar tarafından Latinceleştirilmiş hâlidir.

Augusta Antonina

Augusta Antonina, miladi 3. yüzyılın başında Roma İmparatoru Septimius Severus′un, oğlu Antonius (sonraki Roma İmparatoru Caracalla) şerefine kente verdiği kısa süreli addır.

Nova Roma

330 yılında Roma İmparatoru I. Konstantin tarafından kent Roma İmparatorluğu'nun başkenti ilan edilince, kente Latince "Yeni Roma" anlamına gelen Nova Roma (Yunanca: Νέα Ρώμη, Nea Roma) adını koydu ve bu adı teşvik etmeye çalıştıysa da bu ad hiç benimsenmedi.

Konstantinopolis

Ancak 337 yılında İmparator I. Konstantin'in ölümüyle kentin adı, onun şerefine "Konstantin’in kenti" anlamına gelen Konstantinopolis'e (Yunanca: Κωνσταντινούπολις, Kōnstantinoúpolis, Latinceleştirilmiş:Constantinopolis) çevrildi. Konstantinopolis, Bizans İmparatorluğu boyunca kentin resmi adı olarak kaldı. Ama Konstantinopolis, kentin yerlileri tarafından sadece Yunanca "kent" anlamına gelen (Πόλις, Polis) olarak anılırdı.

1453 yılında Osmanlı Padişahı Fatih Sultan Mehmet önderliğinde Osmanlı İmparatorluğu tarafından fethinden sonra bile, Konstantinopolis, Batı'da kullanılan en yaygın ad olarak kaldı. İstanbul adı, ancak 1928'de Latin harflerine geçilmesi sonrası Batı dillerinde Konstantinopolis'in yerini almaya başladı.

Kostantiniyye

Kostantiniyye (Arapça: القسطنطينية, al-Qusṭanṭiniyah, Osmanlı Türkçesi: قسطنطينيه, Kostantiniyye), Konstantinopolis'in Arapça şeklidir ve kentin İslam dünyasında bilinir hâle gelen ve en çok kullanılan adı oldu. Yunancada "Konstantin’in kenti" anlamına gelen Konstantinopolis'in aksine, Kostantiniyye Arapçada "Konstantin’in yeri" anlamına geliyor.

1453 yılında fetihten sonra, kent Osmanlı İmparatorluğu'nun dördüncü başkenti ilan edildi ve Kostantiniyye Osmanlı İmparatorluğu tarafından kentin resmî adı olarak kullanıldı ve 1923 yılında Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküşüne kadar, çoğu zaman bu ad kullanımda kaldı. Örneğin Osmanlı İmparatorluğu ve mahkemeleri, Kostantiniyye'de yayımlanan resmî belgelerin kaynağını belirtmek için, "be-Makam-ı Darü's-Saltanat-ı Kostantiniyyetü'l-Mahrusâtü'l-Mahmiyye" gibi başlıklar kullanılırdı.

Evliya Çelebi'nin Seyahatnâme adlı eserinde de şehir için kullanılan adlardan birisi de "Kostantiniyye"dir.

Ancak, bazı dönemlerde Osmanlı yetkilileri kent için diğer adlardan yanaydı. Hem kent için hem de Osmanlı hükûmetini tanımlamak ve diplomatik yazışmalar için özellikle bu yüceltici adlar eş anlamlı kullanılırdı ve teşvik edilirdi:

  • Dersaadet (Farsça: Arapça: در سعادت, "Mutluluk Kapısı")
  • Derâliye (Farsça: Arapça: در عاليه, "Yüce Kapı")
  • Bâb-ı Âli (Arapça: Arapça: باب عالی, "Yüce Kapı")
  • Pâyitaht (Farsça: Arapça: پایتخت, "Tahtın Ayağı" veya "Başkent")

 

  • Asitane (Farsça: Farsça: آستانه, "Devletin Eşiği").

İslambol

Tarihte şehir için kullanılan adlar içinde İslambol, dar kullanım alanına sahip olsa da kayıtlarda görülen adlardandır. Evliya Çelebi'nin Seyahatnâme'sinde "Kostantiniyye" adıyla beraber birçok cildinde söz konusu "İslambol" (اسلامبول) kelimesi de kullanılmıştır. Söz konusu seyahatnamede bu ad, diğer adlardan daha yoğun bir kullanıma sahiptir. Halk etimolojisi örneklerinden biridir.

İstanbul

Etimolojik olarak İstanbul adının kökeni (Türkçe telaffuz:  ve halk arasında bazen Türkçe telaffuz: ) Ortaçağ (Bizans) Yunancasında "kent'e" veya "kent'te" anlamına gelen (Yunanca telaffuz:, ) kelimelerinin Türkçeleştirilmesiyle oluşmuştur.

İstanbul, Osmanlı döneminde resmi belgelere girdi ve sıkça kullanıldı. Ayrıca Osmanlı Ordusu'nda İstanbul'un merkez ordu komutanı için resmen İstanbul ağası ve İstanbul'un en yüksek sivil hakimi için resmen İstanbul efendisi sıfatları kullanılırdı. Konstantiniyye de dahil olmak üzere diğer adların da kullanılmasına devam edildi, ancak İstanbul (Osmanlı Türkçesi: استانبول) zamanla şehrin Türkçede en yaygın bilinen adı oldu ve diğer adlandırmalar kullanımdan kalktı. Fakat Batılılar tarafından Konstantinopolis adı kullanılmaya devam edildi.

1928'de Latin harflerine geçilmesi sonrası, kentin Türkçe adının Latin harfleriyle yazılmış hali Istanbul uluslararası kullanıma girdi. İstanbul kentin uluslararası adı ilan edildikten sonra "Konstantinopolis" adının mektuplarda veya diğer yazışmalarda ve uluslararası alanlarda kullanılması yasaklandı. Örneğin yurt dışından İstanbul'a gönderilen mektuplarda adres olarak "Konstantinopolis" (yanında İstanbul yazsa bile) yazıldıysa bu mektuplar geri gönderilmeye başlandı. Zaman içinde Istanbul adı ve bunun çeşitli benzer yazılışları çoğu dünya dilinde yerini aldı.

Tarihçe

Ana madde: 

İstanbul tarihi

Genel tarih

UNESCO Dünya Mirası
 
Resmî adıİstanbul'daki tarihi yerler
Ülke Türkiye
TürKültürel
Kriteri, ii, iii, iv
Referans356
Bölge**Avrupa ve Kuzey Amerika
Tescil bilgisi
Tescil1985 (9. Oturum)
* Dünya Mirası resmî listesi.
** UNESCO resmî sınıflandırması.

İstanbul, yerleşim tarihi son yapılan Yenikapı'daki kazılarla bulunan liman doğrultusunda 8500 yıl, kentsel tarihi yaklaşık 3.000, başkentlik tarihi 1600 yıla kadar uzanan Avrupa ile Asya kıtalarının kesiştiği noktada bulunan bir dünya kentidir. İstanbul Roma, Bizans ve Osmanlı döneminde başkent olarak kullanılmıştır. Şehir çağlar boyunca farklı uygarlık ve kültürlere ev sahipliği yapmış, yüzyıllar boyu çeşitli din, dil ve ırktan insanların bir arada yaşadığı kozmopolit ve metropolit yapısını korumuş ve tarihsel süreçte eşsiz bir mozaik hâlini almıştır. Uzun zaman dilimleri boyunca her alanda merkez olmayı ve iktidarda kalmayı başaran dünyadaki ender yerleşim yerlerinden biri olan İstanbul geçmişten günümüze bir dünya başkentidir.

İstanbul'un tarihi ana hatlarıyla beş büyük döneme ayrılabilir:

  • Tarih öncesi çağlar
  • Kuruluş Dönemi ve Byzantion dönemi
  • Konstantinopolis dönemi
  • Konstantiniyye dönemi
  • İstanbul dönemi

Tarih öncesi çağlar

İstanbul'un tarihi üç yüz bin yıl önceye kadar uzanmaktadır. Küçükçekmece Gölü kenarında bulunan Yarımburgaz Mağarasında yapılan kazılarda insan kültürüne ait ilk izlere rastlandı. Bu dönemde gölün çevresinde Neolitik ve Kalkolitik insanların yaşadığı sanılmaktadır. Çeşitli dönemlerde yapılan kazılarda, Dudullu yakınlarında Alt Paleolitik Çağ'a, Ağaçlı yakınlarında ise, Orta Paleolitik Çağ ile Üst Paleolitik Çağ'a özgü aletlere rastlandı.

Bizantion dönemi

Ayrıca bakınız: 

Bizantion

2008 yılında İstanbul metrosu için yapılan Marmaray tüp geçidi kazıları sırasında Cilalı Taş Devri'nin sürdüğü MÖ 6500'lü yıllara ait kalıntılara rastlanan şehrin, Anadolu Yakası'ndaki Fikirtepe'de yapılan kazılarda ise Bakır Çağı'nın sürdüğü MÖ 5500-3500 yıllarına ait kalıntılar bulundu. Bunun yanında Kadıköy'de Fenikelilere ait kalıntılar bulundu. Traklar, kentin yakınlarına MÖ 13. yüzyıl ve 11. yüzyıllarda Semistra kentini kurdu. Kral Lygos zamanında Sarayburnu'na, bugünkü Topkapı Sarayı'nın bulunduğu yerde bir Akropolis kuruldu. MÖ 685'te Megara'dan gelen Yunanlar burada bir koloni kurdu, Kral Byzas'ın hükümsürdüğü MÖ 667 yılında ise Byzantion kuruldu. Kente Roma İmparatorluğu hakim olunca, kentin adı Septimius Severus tarafından kısa süreliğine oğlunun adı Augusta Antonina kondu, ardından İmparator I. Konstantin zamanında kent Roma İmparatorluğu'nun başkenti ilan edildi. Bu sırada Nova Roma olarak değiştirilen kentin adı benimsendi ve 337 yılında İmparator I. Konstantin'in ölümüyle Konstantinopolis'e çevrildi.

Bizans İmparatorluğu dönemi

Ayrıca bakınız: 

Konstantinopolis

Bu dönem 324-1453 yılları arasını kapsadı. I. Konstantinus şehri ele geçirip Roma İmparatorluğu'nun başkenti yaptıktan sonra, şehir ayrıca Roma'nın doğusunun yönetim merkezi oldu. Romalı nüfusu bu dönemde, Romalı soyluların göçü de dahil olmak üzere önemli boyutta arttı. Bu dönemde; yeni bir mimari yapıyla şehir oldukça genişledi. 100.000 kişilik bir hipodromun (Sultanahmet Meydanı) yanı sıra, limanlar ve su tesisleri yapıldı.

Konstantinus'un döneminde şehre Nova Roma dese de; 11 Mayıs 330 da şehrin ismi Konstantinopolis oldu. Konstantin, Roma İmparatorluğu'nun dinini de Hristiyanlık olarak değiştirdi. Pagan Roma dinine inanan batı ile ilk kopuş da bu dönemde başladı. Her ne kadar; Bizans İmparatorluğu I. Theodosius'un ölümü ile başlasa da; Bizans İmparatorluğu Konstantinus Hristiyanlığı getirmesine duyduğu saygıdan kendisini hep bir Bizans İmparatoru olarak gördü; 1453'teki çöküşüne kadar da 10 İmparatorunun daha ismi Konstantinus oldu. Bu dönemde İstanbul'un rolü oldukça stratejikti; Avrupa ve Asya arasında bir kapı oldu. Bu vesile ile, ticaret, kültür ve diplomasinin yapıldığı bir merkezdi. Bu dönemde şehrin ismi "Poli" (şehir) de oldu.

476'da Batı Roma'nın yıkılması sonrasında da; Batı Roma İmparatorluğu'ndaki Romalıların büyük çoğunluğu buraya göç etti ve Bizans İmparatorluğu'nun da başkenti İstanbul oldu. 543'te nüfusun yarısının ölümüne sebebiyet veren veba salgınından sonra; şehir İmparator I. Justinianus döneminde yeniden inşa edildi.

700'lü yıllarda Sasaniler ve Avarların saldırısına uğrayan şehir; 800'lü yıllarda Bulgarlar ve Arapların, 900'lü yıllarda ise Ruslar ve Bulgarların saldırısına uğradı.

Ancak; saldırılar arasında en yıkıcı olanı 1204 yılında oldu. Haçlılar tarafından; Dördüncü Haçlı Seferi'nde 1204 yılında ele geçirilen şehir yağmalandı; halkın büyük çoğunluğu şehirden kaçtı; yoksul ve enkaz içinde bir kente dönüştü. Bunun sebebi Batı Roma'da büyüyen Latinlerin; Katolik Hristiyanlık anlayışı ile Bizans'taki Ortodoks Hristiyanlık inanışı arasındaki farklılıklar ve uyumsuzluklardır. Bu dönem sonrasında, 1261 yılında Paleologos Hanedanından; VIII. Mihail şehri tekrar ele geçirmiş ve Latin'lerin dönemini sona erdirdi.

Bu dönemden sonra giderek küçülen Bizans; Osmanlı İmparatorluğu tarafından 1391'den sonra kuşatılmaya başlandı; en sonunda 29 Mayıs 1453'te Osmanlı İmparatorluğu'nun himayesine geçti. İstanbul'un fethi, Dünya tarihinde Orta Çağ'ın sonunu simgelemektedir.

Osmanlı İmparatorluğu dönemi

Bu dönem 1453-1923 yılları arasını kapsadı. 29 Mayıs 1453'te; Osmanlı Padişahı II. Mehmed'in 53 gün süren kuşatması sonrasında; İstanbul Osmanlı'nın 4. ve son başkenti oldu.

Osmanlı'nın ele geçirmesinden sonra; Topkapı Sarayı ve Kapalıçarşı'nın da kurulması ardından birçok okul ve hamam açıldı. Dünya'nın ve İmparatorluğun dört bir yanından insanların taşındığı şehirde Yahudilerin, Hristiyanların ve Müslümanların beraber yaşadığı kozmopolit bir toplum oluştu. Bizans döneminden kalan, eski binalar ve surlar onarıldı. Fetihten 50 yıl sonra; Dünya'nın en büyük şehirlerinden biri hâline gelen İstanbul'da "Küçük Kıyamet" olarak da adlandırılan; 14 Eylül 1509 İstanbul Depremi sonrasında (8 şiddetinde olduğu ileri sürülmektedir); 45 gün süren artçı sarsıntılarla binlerce bina yıkıldı ve birçok insan yaşamını kaybetti.

1510 yılında; Sultan II. Beyazıd; 80.000 kişinin çalışmasıyla şehri yeniden kurdu. Günümüzde de var olan eserlerin büyük çoğunluğu bu dönemden kaldı. Mimar Sinan'ın camileri ve diğer binaları kurduğu Kanuni Sultan Süleyman döneminde; mimari ve sanat konularına önem verildi. Lale Devri döneminde; Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa 1718 yılından itibaren; itfaiye'yi kurdu, ilk matbaayı açtı ve fabrikalar kurdu. 3 Kasım 1839'da ilan edilen Tanzimat Fermanı sonrasında da batılaşma süreci hızlandığı dönemde birçok alanda yenilikler yaşandı.

Haliç'in üzerine köprü; Karaköy'e tünel, demiryolları, kentin içindeki deniz taşımacılığı, belediye örgütlerinin, hastanelerin kurulmasıyla modern bir şehir hâlini alan İstanbul, 1894 yılında Üçyüzon Depremi ile birlikte tekrar büyük bir zarar gördü. I. Dünya Savaşı'nın sonlarında ise 13 Kasım 1918'de İtilaf Devletleri donanmasınca da işgal edildi. İstanbul'un 2500 yıllık başkentlik dönemi 29 Ekim 1923'te sona erdi

Cumhuriyet dönemi

Cumhuriyet sonrası 1923-1950 yılları arasında fiziksel atılımlar oldu. 1900'lerin başında 1 milyon olan nüfus, 1927'de 690.000'e düştü, 1935'te 740.000 ve 1945'te tekrar 900.000'e ulaştı. 1950'lerde Balkanlar'dan göç alan şehirde, bu dönemde şehirleşmede gecekondular ön plana çıkmaktadır. 1960'larda ise gecekonduların yanında, apartmanlaşma başladı. 1970'lerde ise hızlı nüfus artışı ile konut ve ulaşım sorunları önem kazandı. Bu dönemde otomobil sayısının artması ve sonucunda trafiğin artması Boğaziçi Köprüsü'nün yapılmasında etkili oldu ve ulaşımda önemli bir noktaya varıldı. İstanbul metropoliten alanı 1970-1975 yılları arasında merkezde 50 kilometre yarıçaplı iken 1980'de 60 kilometre yarıçapa ulaştı. 1990'ların nüfus artışı, nüfusun dış taraflara yayılması ile sonuçlandı ve sonucunda İETT'nin yetersiz gelmesi ile dolmuş ve minibüsler bu açığı kapatmaya çalıştılar. 70'li yıllarda eski hızı ile olmasa da imar faaliyetleri canlanan şehirde 1973 yılında Boğaziçi Köprüsü açıldı.

İstanbul, 1984 yılında çıkarılan 2972 sayılı kanun ve 195 sayılı kanun hükmünde kararname sonucu Ankara ve İzmir ile birlikte büyükşehir unvanı kazandı. Aynı yıl çıkarılan 3030 sayılı kanun ile büyükşehir ve ilçe belediyeleri statüleri netleşti. 2004 yılında çıkarılan 5216 sayılı kanun ile büyükşehir belediyesinin sınırları il mülki sınırları oldu.

Coğrafya

İstanbul 41°K 29°D koordinatlarında yer alır. Batıda Çatalca Yarımadası, doğuda Kocaeli Yarımadası'ndan oluşur. Kuzeyde Karadeniz, güneyde Marmara Denizi ve ortada İstanbul Boğazı'ndan oluşan kent, kuzeybatıda Tekirdağ'a bağlı Saray, batıda Tekirdağ'a bağlı Çerkezköy, Çorlu, güneybatıda Tekirdağ'a bağlı Marmaraereğlisi, kuzeydoğuda Kocaeli'ne bağlı Kandıra, doğuda Kocaeli'ne bağlı Körfez, güneydoğuda Kocaeli'ne bağlı Gebze ilçeleri ile komşudur. İstanbul'u oluşturan yarımadalardan Çatalca Avrupa, Kocaeli ise Asya anakaralarındadır. Kentin ortasındaki İstanbul Boğazı ise bu iki kıtayı birleştirir. Boğazdaki Fatih Sultan Mehmet , 15 Temmuz Şehitler ve Yavuz Sultan Selim Köprüleri kentin iki yakasını birbirine bağlar. İstanbul Boğazı boyunca ve Haliç'i çevreleyecek şekilde Türkiye'nin kuzeybatısında kurulmuştur. İstanbul ilinin yüzölçümü 5.461 km2'dir

Yer şekilleri

İstanbul'un kurulu olduğu Çatalca ve Kocaeli yarımadaları aşınmış birer platodur. Bu platoların ortasından kabaca kuzeydoğu-güneybatı doğrultusunda İstanbul Boğazı geçer. İstanbul Boğazı'nın oluşumu ile ilgili bilimsel olarak kesin kabul görmüş bir açıklama yoksa da, açıklamalar içinde en yaygın olanı; jeolojik açıdan İstanbul Boğazı'nın deniz suları ile dolmuş bir fay çöküntüsü olduğudur. Buna göre, MÖ 20.000 ilâ 18.000 yılları arasında, Buzul Çağı sonlanmış ve dünyanın büyük bölümünü kaplayan buz kütlelerinin erimeye başlamıştır. Binyıllarca süren bir erime sürecinin sonucunda, MÖ 8.000 ilâ 7.000'lerde Akdeniz'in suları ilk hâlinden yaklaşık 150 metre daha yukarı çıkmıştır. Deniz seviyesindeki bu büyük ölçekli artış nedeniyle Akdeniz'in suları Marmara'yı basmış; Marmara Denizi'nin suları da devam eden yükselmeler sonucunda Karadeniz ile birleşmiştir. Boğaz'ın derinliğinin kuzeyden güneye azalma göstermesi, geçmişte kuzeydeki bu yükseltilerin Marmara'nın sularına karşı bir set görevi gördüğü ve bunların deniz seviyesindeki yükselmeyle aşıldığı savını güçlendirmektedir.

İstanbul genelinde kayda değer yükseltilere de rastlanmaz. Şehirdeki en yüksek üç nokta sırasıyla 537 metrelik Aydos Tepesi, 438 metrelik Kayış Dağı, 442 metrelik Alemdağ'dır. Şehrin topraklarının %74'ünü platolar, %9,5'ini ovalar, %16,1'ini ise alçak dağ ve tepeler kaplamaktadır. Şehrin en önemli gölleri olan Büyükçekmece, Küçükçekmece ve Durusu gölleri birer lagündür. İstanbul Boğazı'ndaki Haliç, Tarabya ve İstinye koyları ise şehirde ria tipi kıyının en iyi örnekleridir. İstanbul kıyıları son biçimini 10.000 yıl önce gerçekleşen su yükselimleriyle almıştır. Şehirde, Marmara Denizi ve Boğaz'da irili ufaklı 11 adanın yanı sıra, Karadeniz'de ufak kayalıklar ve Haliç'te Bahariye Adaları yer alır.

Bitki örtüsü

İstanbul'un coğrafi özellikleri ve toprak koşulları orman oluşumlarına olanak verir niteliktedir. Ancak şehir içinde ormanların ve ormanlarda görülen ağaç türlerinin dağılımı düzensizdir. Karadeniz'e yakın kuzey kesimlerde ve tepelerin kuzeye bakan yamaçlarında humuslu toprakların varlığı nedeniyle buralarda nemcil ormanlar gelişmiştir. Güney bölgelerde ve güneye bakan yamaçlarda ise kuraklığa dayanıklı ormanlar görülür. İstanbul'un en önemli ormanları Belgrad Ormanı, Aydos Ormanı ve Kayışdağı Ormanı'dır. İstanbul'daki orman arazilerinin yüzölçümü 240.960 hektar ağaçlıklı; 294.299 hektar da açıklık olmak üzere toplam 535.259 hektardır. Genel olarak İstanbul'un her iki yakasında da görülen ağaç ve çalı türleri arasında adi gürgen, adi kızılağaç, adi fındık, doğu kayını, mor çiçekli ormangülü, akçaağaç, muşmula ve ıstranca meşesi sayılabilir.

Doğal ormanların bozulduğu ya da tahrip edildiği bölgelerde psödomaki oluşumları gözlenir. Kuzeyde, Karadeniz yakınlarında görülen psödomakiler, bölgenin toprak yapısı ve iklim özellikleri nedeniyle olağandan çok daha boylu ve gürdür. Son yarım yüzyılda şehirdeki orman varlığı nüfus artışıyla paralel olarak gerilemiştir. Boğaz'a yapılan köprüler nedeniyle şehrin öngörülen doğu-batı doğrultusundaki genişlemesi kuzeye kaymış; bu nedenle orman arazileri yeni yerleşim bölgeleri oluşturmak adına tahrip olmuştur. Yapılması planlanan üçüncü boğaz köprüsü çevreci gruplar tarafından şehirdeki orman varlığına zarar vereceği gerekçesiyle eleştirilmektedir.

Kent büyüdükçe merkezden gitgide uzaklaşan ormanlardan geriye bugün kent koruları kalmıştır. Etrafı çevirilmek suretiyle koruma altına alınan bu yeşil alanların pek çoğu günümüzde kamuya ait olup halka açık rekreasyon alanı olarak hizmet vermektedir. Özellikle Boğaziçi sırtlarında yoğunlaşan kent koruları İstanbulluların en uğrak mekânlarındandır. Avrupa Yakası'nda Yıldız, Naile Sultan, Naciye Sultan, Prens Sabahattin, Emirgân ve Ayazağa koruları; Anadolu Yakası'nda Beykoz, Mihrabad, Küçükçamlıca ve Validebağ koruları İstanbul'da en bilinen korulardır.

Sismoloji

İstanbul'a, yaklaşık 20 km güneyde bulunan Kuzey Anadolu Fay Hattı, Kuzey Anadolu'dan başlayarak Ege Denizi'ne kadar uzanır. İki tektonik plaka olan Avrasya ve Afrika birbirlerini iterler ve buda fayın hareket etmesine sebep olur. Bu fay hattı nedeniyle bölgede tarih boyunca çok şiddetli depremler meydana gelmiştir. 1509 yılında meydana gelen Büyük İstanbul Depremi bunun en büyük örneğidir. Bu deprem İstanbul'da, 100 caminin yıkılmasına ve 10 bin insanın hayatını kaybetmesine neden olmuştur. 1766 yılındaki depremde ise, Topkapı Sarayı, Ayasofya, Eyüp Sultan Camii ve Kapalıçarşı gibi yapılar büyük hasar aldı. 1999 Gölcük depreminde de 18 bin insan ölmüş ve birçok insanda evsiz kalmıştır. Sismolojistler, 2025 yılından önce 7 büyüklüğünde bir depreminde olabileceğini belirtmektedirler.

İklim

İstanbul'un iklimi, Türkiye'de Karadeniz iklimi ile Akdeniz iklimi arasında geçiş özelliği gösteren bir iklimdir, dolayısıyla İstanbul'un iklimi ılımandır. Köppen iklim sınıflandırmasına göre İstanbul ılıman dönencealtı iklimi (Cfa), Akdeniz iklimi (Csa) ve okyanusal iklim (Cfb) özellikleri gösteren bir geçiş iklimine sahiptir. Şehrin boyutu, topografik yapısı ve iki farklı denize kuzey ve güney yönlerinde kıyısı olması nedeni ile şehir içinde farklı mikroiklimler görülür. Şehrin kuzey kısmını kapsayan, Karadeniz'e yakın olan bölgeler ile Boğaz kıyıları ılıman dönencealtı iklim ve okyanusal iklim etkisi altındadır ve görece yüksek neme ve yoğun bitki örtüsüne sahiptir. Şehrin Marmara Denizi'ne bakan güney kısımları ise daha kuru ve sıcak bir iklime sahip olup, daha az yağış alır. Bu durum şehrin Bahçeköy (1166.6 mm) gibi bölgelerinde Marma Denizi'ne bakan Florya'ya (635.0 mm) kıyasla yaklaşık iki kat daha fazla yağış görülmesine yol açar.

İstanbul'un yazları sıcak ve nemli; kışları soğuk, yağışlı ve bazen karlıdır. Nem yüzünden, hava sıcak olduğundan daha sıcak; soğuk olduğundan daha soğuk hissedilebilir. Kış aylarındaki ortalama sıcaklık 2 °C ile 9 °C civarındadır ve genelde yağmur ve karla karışık yağmur görülür. Kar da yağar. Kış aylarında bir iki hafta kar yağabilir. Yaz aylarındaki ortalama sıcaklık 18 °C ile 28 °C civarındadır ve genelde yağmur ve sel görülür. En sıcak aylar Temmuz ve Ağustos aylarıdır ve ortalama sıcaklık 23 °C dir, en soğuk aylar da Ocak ve Şubat aylarıdır ve ortalama sıcaklık 5 °C'dir. İstanbul'da yılın ortalama sıcaklığı 13,7 derecedir.

Toplam yıllık yağış 843,9 mm'dir ve tüm yıl boyunca görülür. Yağışların %38'i kış %18'i ilkbahar, %13'ü yaz, %31'i sonbahar mevsimindedir. Yaz en kuru mevsimdir, ama Akdeniz iklimlerinin aksine kurak mevsim yoktur. İstanbul 1994 yılına kadar susuzluk çekmiştir fakat alınan önlemlerle herhangi bir su sıkıntısı kalmamıştır. Bunlardan biri Melen projesidir.

Şu ana kadar en yüksek hava sıcaklığı; 12 Temmuz 2000'de 40.5 °C olarak kaydedilmiştir. En düşük hava sıcaklığı ise; 9 Şubat 1929'da -16.1 °C olarak kaydedilmiştir.

Şehir oldukça rüzgârlıdır; rüzgârın ortalama hızı saatte 17 km dir.

 

 İstanbul iklimi 

AylarOcaŞubMarNisMayHazTemAğuEylEkiKasAraYıl
En yüksek sıcaklık (°C)22,023,229,333,634,540,041,539,636,634,026,525,841,5
Ortalama en yüksek sıcaklık (°C)8,59,010,815,420,024,626,626,823,719,114,710,817,5
Ortalama sıcaklık (°C)5,75,77,011,115,720,422,923,119,815,611,58,013,8
Ortalama en düşük sıcaklık (°C)3,23,14,27,712,116,519,520,116,813,08,95,510,8
En düşük sıcaklık (°C)−11−8,4−5,8−1,43,08,512,012,37,10,6−2,2−4−11
Ortalama yağış (mm)105,078,070,845,234,135,031,640,759,590,0101,3122,0813,2
Kaynak: Meteoroloji Genel Müdürlüğü

Çevre

İstanbul'un yüksek nüfusu ve ileri sanayi sektörü çevresel konularda pek çok sıkıntıyı da beraberinde getirmektedir. Hava, su ve toprak kirliliği gibi ana sorunların yanı sıra, çarpık kentleşme ve denetimsizlikten kaynaklanan görüntü ve gürültü kirliği gibi ikincil sorunlar da göze çarpmaktadır. İl genelinde bu sorunlarla birlikte hafriyat, atık yağ, kömür, kimyevî madde ve tıbbî atık denetimleri de İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı Çevre Koruma Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir.

İstanbul'da bugüne dek birkaç çevre faciası yaşanmıştır. 1966, 1979, 1982, 1994, 1999 ve 2004 yıllarında İstanbul Boğazı'nda gelen tanker kazalarında on binlerce ton akaryakıt Boğaz sularına karışmıştır. 1979 yılından bu yana İstanbul Boğazı'nda kaza ya da arıza sonucu sulara gömülen 28 geminin 11'i akaryakıt taşıyan tankerlerdir. Deniz tabanındaki bu batıkların kimilerinden hâlâ akaryakıt sızması olduğu ve bunların Boğaz suyuna karıştığı sanılmaktadır. İstanbul Teknik Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü'nün yaptığı araştırmaya göre Boğaz'da insan sağlığı açısından denize girmeye elverişli nokta bulunmazken, Marmara Denizi ve Karadeniz kıyılarında halka açık plajlar bulunmaktadır.

Cumhuriyet döneminin ilk elli yılında hızla fabrikalarla dolan Haliç kıyılarıysa yakın geçmişte büyük çabalarla temizlenmiş kent içine yaydığı kötü kokudan kurtarılmıştır. İstanbul'da hava kirliliği ise doğalgazın il genelinde yaygınlaştırılmasıyla büyük ölçüde azalma göstermekle birlikte hâlen büyük bir sorundur. İstanbul'da doğalgaz abonesi sayısı 2008 yılında 3.5 milyona yaklaşırken; bunun sonucu olarak 1997 yılında 88 mcg/m3 olan kükürdioksit miktarı, 2007-2008 yıllarında 13-14mcg/m3a kadar düşmüştür. 2004 yılı verilerine göre çevreyi deniz, gürültü ve hava kategorilerinde, Türkiye'de çevreyi en fazla kirleten il İstanbul'dur.

Bitey

İstanbul, iklimsel ve coğrafi bakımından sahip olduğu özel konum sayesinde zengin bir doğal yaşam geliştirmiştir. İstanbul genelinde 2.500 bitki türü yaşadığı saptanmıştır. Bu sayı Türkiye genelinde rastlanan türlerin 1/4'ine denk gelmektedir. İstanbul'daki bitki türlerinin 200 kadarı çiçekli bitkiler sınıfına dâhil olup bunlardan yaklaşık 40'ı endemik türlerdir. İstanbul'un endemik bitki türleri doğal alanların kentleşmesi, ormansızlaştırma, yanlış ağaçlandırma, hava-su-toprak kirliliği, bilinçsizlik ve yasadışı alım-satım gibi nedenlerle büyük tehlike altındadır. İstanbul'da yetişen 270 bitki türü ise Türkiye'nin Tehlike Altındaki Nadir ve Endemik Bitkiler Listesi bünyesinde koruma altına alınmıştır. İstanbul'un tehlike altında olan ender endemik bitkileri arasında İstanbul çiğdemi, (Crocus olivieri) İstanbul kardeleni, (Galanthus plicatus) Çatalca peygamber çiçeği,(Centaurea hermannii) Kilyos peygamber çiçeği,(Centaurea kilaea) Pendik sarıotu (Buplerum pendikum) ve Boğaziçi keteni (Linum tauricum) sayılabilir. İstanbul'un ağaç ve çalı türleri arasında en yaygın görülenlerse adi gürgen, adi kızılağaç, adi fındık, doğu kayını, mor çiçekli ormangülü, akçaağaç, muşmula ve Istranca meşesidir.

Çok zengin bir bitki topluluğuna sahip olan İstanbul yöresinde şimşir, meşe, çınar, kayın, gürgen, akçaağaç, kestane, çam, ladin ve servi gibi 2500 kadar bitki türü yetişir. Bu bitkilerden bir kısımı bu yöreye endemiktir. Genellikle ormanları oluşturan ağaçlar, İstanbul'un kuzeydoğusu, Alemdağ'ın kuzeyi ve Polenezköy çevresinde görülen kayın, kestane ve saplı meşedir. Bitki örtüsüne iklimin etkisinin yanında toprağında etkisi vardır. Kayın ağaç topluluğun bulunduğu alanları kireçsiz kahverengi orman toprakları kaplarken, meşe ve kestane topluluğunda bu topraklar kireçsizdir. Yaklaşık 2500 civarında doğal bitki türüne sahip olan İstanbul, bu özelliği ile İngiltere gibi Avrupa ülkelerini tek başına geride bırakabilir durumdadır. Bu aynı zamanda Türkiye'de doğal olarak yetişen on binden fazla bitkinin, yaklaşık 1/4’ünü İstanbul’da barınması demektir; ve bu bitkilerden bazıları endemiktir, yani tüm dünya üzerinde sadece İstanbul’da yaşamaktadır. İstanbul çiğdemi (Crocus olivieri subsp. istanbulensis) bu endemik bitkilere örnektir.

Direy

İstanbul, sahip olduğu yeşil alanlar ve su havzaları nedeniyle önemli bir yaban hayvan nüfusu barındırmaktadır. Karadeniz ve Ege gibi iki zengin ekosistemi birbirine bağlayan İstanbul Boğazı, göçücü pelajik balıklar için en önemli rotalardan biridir. 70'li yıllara değin İstanbul'u çevreleyen denizlerde 76'ın üzerinde balık türüne rastlanırken, bugün bu sayı 20'li sayılara kadar gerilemiştir. Yakın tarihli kayıtlara bakıldığında İstanbul'da Boğaz, Adalar ve Anadolu Yakası kıyılarında foklara sıkça rastlandığı görülmektedir. Ancak bugün bu canlılar İstanbul direyinden bütünüyle silinmiş durumdadır. İstanbul açıklarında ve bazen Boğaz'da rastlanan tek deniz memelisi yunuslardır.

Kuşlar için de önemli bir göç rotası üzerinde bulunan İstanbul'da, Büyükçekmece ve Küçükçekmece gölleri, çevreleri büyük oranda kentleşmiş olamasına karşın, hâlen kuşlar için önemli birer durak konumundadır. İstanbul'a uğrayan göçücü kuşlar arasında, leylek, alaca balıkçıl, ak pelikan, aynak, boz kaz, atmaca, delice doğan ve Mısır akbabası sayılabilir. İstanbul'un yerli kuşları içinde en yaygın olanlarsa güvercinler, martılar, kargalar, serçeler ve kanaryalardır.

Bunun dışında İstanbul'un özellikle ormanlık kesimlerinde pek çok memeli türü de yaşar. Bunlar arasında yırtıcılara da rastlanır. Başlıca yırtıcılar: çakal, tilki, sansar, gelincik gibi etoburlardır. Diğer yabani hayvan türleri arasında porsuk, ağaç sansarı, kokarca, bayağı yaban domuzu, kirpi, kızıl sincap ve tavşan sayılabilir. Özellikle Ada tavşanı İstanbul'a özgü yabani hayvanlardandır. Belgrad Ormanı ve Çatalca'daki merkezlerdeyse geyik ve karacalar için koruma alanları oluşturulmuştur. Ayrıca kent içinde yaygın olarak başıboş sokak kedileri ve köpekleriyle karşılaşılabilir.

İstanbul'da, kızıl geyik, karaca, alageyik, bayağı yaban domuzu, yaban kedisi, çakal ve tilki gibi bulunan memeli hayvanlar bulunabilir. Bununla beraber önemli bir kuş göç yolu üzerinde yer alan İstanbul'da her ilkbahar ve sonbaharda leylek, kartal, şahin ve atmaca gibi çeşitli kuş türleri gözlemlenebilir. İstanbul'da en yaygın bulunan kuşlar ise serçe, güvercin, kumru, karga ve artık kentin bir simgesi hâline gelen martıdır.

Su kaynakları

İstanbul'da su kaynaklarının, şehirlerin kurulu olduğu kıyı kesimlerine uzaklığı, tarih boyunca yönetimler için sıkıntı olmuştur. İstanbul'da özellikle Avrupa Yakası'nda kurulan ilk kent olan Byzantion'da da, su kaynaklarının kente uzaklığı büyük sorundu. Bu nedenle kente içilebilir su sağlamak için çeşitli yollara başvurulurdu. Kentin suyu Osmanlı döneminde de başka kaynak bulunmadığı için dışarıdan getirilirdi. İstanbul kent merkezinde ve dışında sıkça karşılaşılan sarnıç ve su kemerleri kentin o dönemdeki su kültürünün en önemli göstergeleridir. Osmanlı döneminde bent adı verilen küçük barajlarla tatlı su göletleri oluşturulurken, günümüzde gelişen teknolojinin yardımıyla il genelinde büyük baraj gölleri oluşturulabilmektedir. Günümüzde İstanbul'da hizmet veren 9 adet baraj bulunmaktadır. Bunlar içinde en büyükleri, Ömerli, Terkos, Büyükçekmece, Darlık ve Sazlıdere barajlarıdır.

İstanbul'da akarsu bazında kayda değer bir su kaynağı bulunmamaktadır. İstanbul'un akarsuları içinde başlıcaları Riva, Kâğıthane, Alibey, Göksu, Kurbağalı ve Ayamama dereleridir. İstanbul derelerinin büyük çoğunluğu sularını Küçükçekmece ve Büyükçekmece gölleriyle Haliç'e boşaltırlar. İstanbul derelerinin büyük bir bölümü ıslah edilerek yer altına alınmış olup, kimileri kanalizasyon aktarımında kullanılmaktadırlar. Beşiktaş, Ortaköy, Sarıyer, Bayrampaşa ve Mecidiyeköy (Büyükdere) dereleri yer altına alınan İstanbul derelerindendir. Düzensiz ve kayıt dışı yapılaşmanın yanı sıra, dere yataklarının gereğinden fazla küçültülerek ıslah edilmesi nedeniyle İstanbul'da sık sık su taşkınları olmakta, can ve mal kaybı yaşanmaktadır.

Nüfus yapısı

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) hazırlamış olduğu 2019 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre İstanbul'un (İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve bağlı belediyelerin sınırları içindeki nüfus) toplam nüfusu 15.519.267 kişidir.

İstanbul'un 14'ü Anadolu Yakasında, 25'i Avrupa Yakasında olmak üzere toplam 39 ilçesi vardır. İstanbul'un 39 ilçesi nüfus sayısı bakımından 2019 yılı verilerine göre incelendiğinde en yüksek nüfusa sahip ilçesi Esenyurt (954.579), en az nüfusa sahip ilçesi de Adalar (15.238) olmuştur. İstanbul'da yaşayanların % 65,06'sı (10.097.862) Avrupa Yakası; % 34,94'ü de (5.421.405) Anadolu Yakası'nda ikamet eder. İstanbul Nüfuslarına göre en kalabalık şehirler listesi'nde dünyanın en kalabalık 5. şehiridir.

İstanbul'da ikamet edenlerin yalnızca yüzde 15,38'inin nüfusu İstanbul'a kayıtlıdır. İkamet edenlerin nüfusa kayıtlı oldukları illlere göre yapılan sıralamada Sivas 736.542 (%5,20), Kastamonu 548.546 (%3,87), Ordu 499.782 (%3,52), Giresun 487.115 (%3,43), Tokat 455.817 (%3,21), Samsun 417.120 (%2,94), Trabzon 395.474 (%2.79), Malatya 392.435 (%2,77), Erzurum 382.519 (%2,70), Sinop 366.681 (%2,58) ve Erzincan 302.511 (%2,13) kişi ile en üst sıralardadır.

İstanbul'un şehir yapısı ve şekli sürekli değişmektedir. Yunan, Roma ve Bizans dönemleri boyunca Konstantinopolis'in tarihi yarımadasında, Galata'da (Pera, sonraki adıyla Beyoğlu), Chalcedon (Kadıköy) ve Hrisopolis'te (Üsküdar) önemli derecede yenilenme ve büyümeler yaşanmıştır. Antik zamanlarda şu anki İstanbul'un tüm ilçeleri birer bağımsız şehirdiler. Bugün İstanbul, eski Konstantinopolis'in metropol hâli olarak kabul edilebilir. Çünkü şehir o dönemlerden beri genişletilmekte ve yenilenmektedir.

Son yıllarda inşa edilen çok yüksek yapılar, nüfusun hızlı büyümesi göz önüne alınarak yapılmışlardır. Şehrin hızla genişlemesinden dolayı konutlaşma, genellikle şehir dışına doğru ilerlemektedir. Şehrin sahip olduğu en yüksek çok katlı ofis ve konutlar, Avrupa Yakası'nda bulunan Levent, Mecidiyeköy ve Maslak semtlerinde toplanmıştır. Levent ve Etiler'de çok sayıda alışveriş merkezi toplanmıştır. Türkiye'nin en büyük şirket ve bankalarının önemli bir kısmı bu bölgede bulunmaktadır.

20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren, özellikle Anadolu Yakası'nda denize yakın yazlık konutların ve lüks köşklerin yapımına hız verilmiştir. Kadıköy ilçesindeki Bağdat Caddesi genişliği ve uzunluğuyla birçok alışveriş merkezi ve restoranı barındırmaktadır. Bu gelişmelerde bölgenin gelişimine olumlu katkıda bulunmuştur. Yaka da, son yıllarda gerçekleşen nüfus büyümesinin en büyük faktörü Anadolu'dan gelen göçtür. Günümüzde, İstanbul halkının %66'sı Avrupa Yakası'nda yaşamaktadır.

Tarihsel nüfus

İstanbul'un nüfusu tarih boyunca tahmini olarak (1927-2015 sayımlarının, 1927 öncesi tahmini rakamlarıdır) şöyledir:

YılNüfusYıllık artış oranı(%)

330

40.000

-

400

400.000

3,34

530

550.000

0,25

545

350.000

-2,97

715

300.000

-0,09

950

400.000

0,12

1200

150.000

-0,39

1453

36.000

-0,56

YılNüfusYıllık artış oranı(%)

1477

14.803

-3,64

1566

600.000

4,25

1817

500.000

-0,07

1860

715.000

0,84

1885

873.570

0,80

1890

874.000

0,01

1897

1.059.000

2,78

1901

942.900

-2,86

YılNüfusYıllık artış oranı(%)

1914

909.978

-0,27

1927

680.857

-2,21

1935

741.148

1,07

1940

793.949

1,39

1945

860.558

1,62

1950

983.041

2,70

1955

1.268.771

5,24

1960

1.466.535

2,94

YılNüfusYıllık artış oranı(%)

1965

1.742.978

3,51

1970

2.132.407

4,12

1975

2.547.364

3,62

1980

2.772.708

1,71

1985

5.475.982

14,58

1990

6.629.431

3,90

2000

8.803.468

2,88

2009

12.782.960

4,52

YılNüfusYıllık artış oranı(%)

2010

13.120.596

2,64

2011

13.483.052

2,76

2012

13.710.512

1,68

2013

14.160.467

3,28

2014

14.377.018

1,53

2015

14.657.434

1,527

Güncel Nüfus Değerleri (TÜİK 4 Şubat 2020 verileri)

İstanbul İl Nüfusu: 15.519.267'dir (2019 sonu). İlin yüzölçümü 5.461 km2'dir. İlde  km2'ye 2.842 kişi düşmektedir. (Yoğunluğun en fazla olduğu ilçe: 41.349 kişi ile Güngören’dir)

İlde yıllık nüfus artış oranı % 3,00 olmuştur. Nüfus en çok artan ilçe: Başakşehir (%7,58) Nüfusu en çok azalan ilçe: Adalar (-%5,47)

4 Şubat 2020 TÜİK verilerine göre 39 İlçe ve belediye, bu belediyelerde toplam 964 mahalle bulunmaktadır.

2019 yılı sonunda İstanbul ili ve ilçelerinin yerleşim yeri ve nüfusla ilgili sayısal bilgileri
İlçeNüfus 2018Nüfus 2019FarkNüfus Artışı %Mah.Say.Alanı  km2Yoğunluk
Adalar16.11915.238-881-5,475111.385
Arnavutköy270.549282.48811.9394,4138453624
Ataşehir416.318425.0948.7762,11172517.004
Avcılar435.625448.88213.2573,0410508.978
Bağcılar734.369745.12510.7561,46222332.397
Bahçelievler594.053611.05917.0062,86111735.945
Bakırköy222.668229.2396.5712,9515297.905
Başak?